‘Ik hoop dat het allemaal snel weer normaal wordt!’ Hoe vaak heb ik die zin de afgelopen tijd uitgesproken? En hoe vaak heb ik de mensen om mij heen dit horen zeggen? Tja, vaak.

Want dan …

• … kunnen we eindelijk weer gewoon normaal trainingen gaan geven!
• … kan ik al mijn vrienden en familieleden weer normaal knuffelen!
• … is iedereen weer wat zekerder van zijn of haar baan!
• … kan er weer gedanst worden in de kroeg!
• … kunnen we nog een hele hoop andere dingen doen waar we allemaal naar uit kijken!

En hoewel ik zelf ook heus wel heb ervaren dat het af en toe best lekker is ‘dat er even niks moet’, kan ik over het algemeen niet wachten totdat alles weer is zoals voor corona. Ook denk ik dat ik alles dat even stil lag, zo weer op kan pakken (hoewel het misschien wel weer even wennen wordt om naar een training toe te rijden in plaats van Zoom of Teams op te starten ). No problemo!

Dit is natuurlijk niet voor iedereen zo en dat besef ik mij heel goed. Uit onderzoek onder leiding van de UvA is gebleken dat de coronamaatregelen, maar zéker ook de versoepelingen van de maatregelen dubbel kunnen zijn voor veel kwetsbare groepen. Denk bijvoorbeeld aan mensen die weinig buiten de deur komen, angstig zijn en/of een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Aan de ene kant werd door de coronamaatregelen een groot beroep gedaan op zelfredzaamheid, terwijl veel kwetsbare mensen daar al moeite mee hadden. Of dreigden psychisch kwetsbare mensen door gebrek aan hulp en sociale contacten nog verder weg te zakken. Aan de andere kant voelden zij een soort rust tijdens de lockdown. Ze hoefden even niks van de buitenwereld en er ontstond een soort gevoel van ‘normaal’ zijn. Ze waren net als ieder ander: vooral binnen blijven, weinig sociale contacten en afhankelijk zijn van geld van de overheid was ook niet zo gek meer.

Ik kan me dus zo voorstellen dat hun ‘Eindelijk kan ik dan weer a en b’ soms, regelmatig of misschien wel váák overstemd wordt door ‘Help dan moet ik weer x en y ’. En dat moet niet onderschat worden. Dat verdient aandacht. Van iedereen, maar misschien wel vooral van de professionals die deze kwetsbare groepen begeleiden. Bijvoorbeeld naar arbeids- of maatschappelijk participatie. Mijn pleidooi is dan ook om niet alleen aan de makkelijk bemiddelbaren en de quick wins te denken bij het opstarten. Natuurlijk is het verleidelijk om je vooral op de mensen te richten die snel weer werk of een plek in de maatschappij kunnen vinden, maar ga ook bewust aan de slag met de kwetsbare groepen. Voor hen is het opstarten extra moeilijk. Ga met hen niet in sneltreinvaart verder waar je gebleven was. Zij hebben in de begeleiding namelijk niet alleen dat perspectief op werk of een plek in de maatschappij nodig, maar vooral ook een boost in hun zelfvertrouwen en probleemoplossend vermogen, en (daardoor) wat extra tijd.

Toen we aan de slag gingen met het ontwikkelen van de module voor kwetsbare groepen van Pak de draad weer op, merkte ik hoe belangrijk het is om met cliënten stil te staan bij de afgelopen periode. Wat mensen hebben meegemaakt, wat ze misschien wel zijn kwijtgeraakt en welke inzichten en lessen deze periode heeft opgeleverd. Het klinkt misschien tegenintuïtief, maar juist door zorgvuldig stil te staan bij de afgelopen periode, kun je sneller en effectiever weer doorpakken naar een productieve toekomst.

En dan gaan cliënten zelf van ‘Help ik moet weer’ denken naar ‘Eindelijk kan ik weer’. 

Raar, roerig, heftig, onzeker. Woorden die ik de afgelopen week veel heb gehoord en zelf ook heb gebruikt. Ik merk dat ik zelf elke keer weer terugkom op het woord raar: Aan de ene kant is er de afgelopen weken een heleboel op zijn kop gezet, aan de andere kant blijft ook weer heel veel hetzelfde. Zo is er veel werk weggevallen, maar gaat het werk ook gewoon door. We doen aan social distancing, maar ik heb nog nooit zoveel contact gehad met mijn collega’s. Een heleboel winkels zijn dicht, maar bij de Jumbo bij mij om de hoek ziet alles er heel gewoon uit. Het enige wat ik daar merk, is dat iedereen daar netjes 1,5m afstand houdt. Een beetje onwennig soms, maar mensen zijn er erg alert op. Heel erg fijn! En hoe raar is het, dat fysiek afstand nemen, toch ineens heel erg verbindend kan werken?

Als ik terugkijk op de week bij ZINZIZ, dan past het woord roerig meer: er zijn veel trainingen afgezegd, iedereen werkt ineens vanuit huis en we moeten allemaal onze draai vinden in deze nieuwe realiteit. We hebben veel contact met elkaar via Teams en bellen en appen er vrolijk op los. We stemmen af met onze opdrachtgevers en gaan op zoek naar alternatieven. We werken volop aan onderzoeksprojecten waar dataverzameling meestal gewoon door kan gaan en het analyseren en schrijven al helemaal. Gelukkig is iedereen gezond en vinden we allerlei creatieve manieren om er samen ook iets van te maken. Ontzettend mooi om te zien hoe ons cluppie er met elkaar voor gaat!

En dat zie ik ook op andere plekken: er ontstaan allerlei creatieve en attente initiatieven, waar we ook na deze crisis heel veel aan gaan hebben. Daar ben ik van overtuigd. Zo zijn we blij met de maatregelen van de overheid om de grootste klappen op te vangen. Petje af hoe snel ze dat allemaal geregeld en gecommuniceerd hebben. En we zien klantmanagers, sociaal werkers en consulenten keihard werken om hun cliënten zo goed mogelijk te ondersteunen, maar dan nu via de telefoon, app of chat. En ik zie bij deze professionals ook meer professionele trots. Iets waar professionals binnen het sociaal domein ook wel eens aan kunnen twijfelen: waar doen ze het eigenlijk voor? Hebben hun interventies eigenlijk wel impact? Wordt hun vakmanschap en de uitdaging waar ze voor staan wel gezien? Die twijfel lijkt nu minder te worden, mede omdat door deze crisis ook helder wordt dat hun werk onmisbaar is.

En dan zijn er de momenten dat er weer een persconferentie is waar nieuwe, ingrijpende maatregelen aangekondigd worden.Toch weer even schrikken en mezelf schrap zetten. Dan moet ik meteen denken aan iedereen in de zorg, zowel patiënt als professional, en iedereen die door deze crisis hard wordt geraakt. Maar er toch keihard voor gaat (over petje af gesproken……). En aan alle kwetsbaren in de maatschappij voor wie dit allemaal nog verwarrender zal zijn dan voor anderen. En dan slaat toch ook even de onzekerheid naar de toekomst toe: voor de mensen die ziek zijn, of ziek worden, voor mensen die anderen verzorgen en voor iedereen met een bedrijf die zich verantwoordelijk voelt voor haar medewerkers, en ook een beetje voor mezelf. Dan passen de woorden heftig en onzeker weer meer. Op dat soort momenten help ik mezelf weer aan die andere dingen herinneren. En dat ik van een heleboel dingen dus ook gewoon blij, ontroerd en trots word.

En dat is dan ook weer raarrr……..