• Fase 1: 18 tot 24 weken intensief onderwijs: De deelnemers volgen 4 dagen per week, 5uur per dag taalonderwijs en 1 dag per week onderwijs op het gebied van arbeidstoeleiding, beweging en gezondheid en financiële zelfredzaamheid.

• Fase 2: Werkervaring opdoen: De deelnemers doen werkervaring op bij werkgever die zoveel mogelijk aansluit op de wensen en mogelijkheden van de deelnemer. In de avonduren hebben zij de mogelijkheid om nog vervolgtaalonderwijs te ontvangen.

Deze intensieve combinatie van taal en werk (leren en doen) is erop gericht om inburgeringsplichtigen te ondersteunen sneller de Nederlandse taal te leren, dit toe te passen in de praktijk en sneller werk te vinden én te behouden. En dus ook effectiever en duurzamer te integreren in de Nederlandse samenleving.

ZINZIZ heeft de afgelopen anderhalf jaar het proces en de impact van ‘de Taalsnelweg naar Werk’ onderzocht en recent het eindrapport gepubliceerd.

Conclusie: de Taalsnelweg naar Werk geeft een sterke impuls richting werk

De Taalsnelweg naar Werk heeft een breed en gevarieerd bereik van 40 deelnemers gehad. De meesten van hen zetten binnen het onderwijsprogramma belangrijke stappen: duidelijke vorderingen op taalgebied, meer kennis over financiën, de Nederlandse arbeidsmarkt en over hoe men goed voorbereid kan zijn op werken in Nederland. De deelnemers hebben veel enthousiasme over het programma, hebben meer contacten door deelname, er is een positieve groepsdynamiek en vooral een duidelijke blik gericht op de loopbaan en (uiteindelijk) aan het werk gaan. Wel verloopt de ontwikkeling bij de een voorspoediger dan bij de ander.

Op het gebied van werk(ervaring) zijn ook duidelijk successen zichtbaar: een deel is doorgestroomd naar betaald werk, veel hebben werkervaring opgedaan, doen dat nu of gaan dat doen (als de coronamaatregelen dit weer mogelijk maken). Het algemene beeld is dat het overgrote deel van de deelnemers in deze periode nadrukkelijk bezig is met het opbouwen van een loopbaanperspectief. Het beeld is dan ook dat de Taalsnelweg naar Werk hier een impuls in heeft gegeven. Daarmee is de kans groot dat hun traject naar werk versneld wordt door deelname aan de Taalsnelweg naar Werk. Dat lijkt ook te gelden voor deelnemers die met een grotere (Nederlandse) taalachterstand aan de Taalsnelweg zijn begonnen.

Toch wordt ook duidelijk dat de verwachtingen rondom reguliere, ongesubsidieerd werk op korte termijn niet al te hooggespannen moeten zijn: direct een betaalde baan vinden na de Taalsnelweg zit er voor lang niet alle deelnemers in. Zij moeten zich eerst nog verder ontwikkelen in de Nederlandse taal, of kampen met omstandigheden waardoor werk op korte termijn nog niet haalbaar is. Voor hen geldt dat het traject naar werk meer tijd en ontwikkeling nodig heeft. Een intensievere begeleiding tijdens de werkervaring en ook daarna kan hen helpen om dit proces nog beter vorm te geven. Want ook over de meeste van de deelnemers die na afloop van het programma nog een grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben is het beeld dat zij stappen zetten in participatie en daarbij gericht zijn op het uiteindelijke doel om ook te kunnen gaan werken.

Samenwerking tussen partijen cruciale succesfactor

Uit de evaluatie blijkt ook dat veel afhangt van de goede samenwerking tussen de betrokken partijen en professionals, een verbindende aanjager en voldoende begeleiding van de deelnemers tijdens en na de werkervaring. Met de Taalsnelweg naar Werk is een structuur opgebouwd waarbinnen statushouders van vele kanten geholpen worden. Hierdoor worden mooie resultaten behaald en is het ook een waardevolle en werkbare aanpak om inburgeringsplichtigen sneller richting arbeidsparticipatie te bewegen. Dit samenspel lijkt ervoor te zorgen dat de focus van de deelnemer vanaf het begin gericht is op het beter leren van de Nederlandse taal én op hun loopbaan. Om ervoor te zorgen dat die focus niet verslapt is het wel essentieel dat de begeleiding en opvolging goed georganiseerd zijn en dat een goed functionerende samenwerking en sturing geborgd zijn.

Nieuwsgierig?

Vragen naar aanleiding van dit onderzoek? Of benieuwd naar wat ZINZIZ voor uw organisatie of gemeente kan betekenen, bijvoorbeeld op het gebied van de Veranderopgave Inburgering? Neem contact op met Anner Bindels (anner@zinziz.nl of 06 – 406313094).

Halverwege deze pilot hebben we onze tussentijdse bevindingen op een rij gezet.

Een Taalsnelweg? Wat moet ik me daarbij voorstellen?

In de Taalsnelweg naar Werk doorlopen statushouders 18 weken lang een sterk geïntensiveerd taaltraject (20 uur per week) dat vanaf de start wordt gecombineerd met activiteiten gericht op arbeidsparticipatie, financiële zelfredzaamheid en gezondheid (5 uur per week). Na een periode van 18 weken wordt de balans omgedraaid: dan zijn de deelnemers volop bezig met arbeidsparticipatie, op een werk- of stageplek, aangevuld met taallessen in de avonduren. Doelstelling is bovendien dat het om ‘echt’ en betaald werk gaat, met uitzicht op een aanstelling, dat past bij het arbeidsverleden, de competenties en behoeften van de deelnemers. Deze tussenevaluatie betreft de ervaringen rondom die eerste 18 weken en de aanloop daarnaartoe. De pilot is een samenwerking tussen de gemeenten Vijfheerenlanden, Gorinchem en Molenlanden, VluchtelingenWerk Nederland en de sociale dienst Avres. Bovendien worden docenten en intakers van NL Training, medewerkers van een welzijnsorganisatie en vrijwilligers in de vorm van arbeids- en taalcoaches ingezet.

En het onderzoek?

ZINZIZ evalueert het proces en de werkbaarheid van de Taalsnelweg naar Werk, met als doel:

• Leren van (eerste) ervaringen, succesfactoren en verbeterpunten en tussentijds doorontwikkelen
• Kennis genereren over werkzame en belemmerende elementen en oplossingen specifiek voor deze regio
• Inzicht krijgen in of, en hoe de Taalsnelweg ook in de toekomst ingezet gaat worden
• De kwaliteit en impact van de Taalsnelweg in kaart brengen

Om het proces en de impact te onderzoeken vanuit zoveel mogelijk perspectieven hebben we tijdens het eerste deel van het onderzoek onder andere (groeps)interviews en focusgroepen met de deelnemende statushouders, maar ook met de professionals die in directe of indirecte zin betrokken zijn uitgevoerd. We hebben ook lessen geobserveerd, participerende observaties en gesprekken en interviews met de stuurgroep gehouden en documenten en uitslagen van taaltoetsen bestudeerd.

De belangrijkste bevindingen

• Deelnemers aan de Taalsnelweg naar Werk maken belangrijke vorderingen, vooral op het gebied van spreek- en schrijfvaardigheid en zelfvertrouwen
• De werving van deelnemers kostte meer tijd en moeite dan gedacht. Dat proces heeft veel inzichten opgeleverd die vaak ook direct zijn toegepast
• Er is bij zowel deelnemers als professionals veel enthousiasme over het programma, onder andere over
• De gekozen groepsindelingen: diversiteit in cultuur- en taalachtergrond, homogeniteit in Nederlandse taalniveau
• De intensievere tijdsinvestering, waardoor deelnemers ook veel aaneengesloten uren samen zijn en in het Nederlands communiceren
• Het programma, de docenten en maatwerk
• Tegelijkertijd worden verschillende suggesties geopperd om het programma nog verder te verbeteren, die voor een deel ook al zijn doorgevoerd
• De samenwerking tussen de vele organisaties en professionals, vrijwilligers en statushouders binnen de Taalsnelweg is tegelijkertijd cruciaal en complex. Het is belangrijk om op dit vlak heldere afspraken te hebben over wie wat doet en wanneer en hoe dit geborgd is. Ook hier zijn de belangrijkste verbeterpunten al gedurende het proces doorgevoerd
• Voor de meerderheid van de deelnemers was ten tijde van de afronding van fase 1 een passende arbeidsplaats gerealiseerd.

Meer over de tussentijdse bevindingen lees je in deze uitgebreide samenvatting van de tussenrapportage.

Nieuwsgierig geworden?

Bel of mail dan gerust! We praten je graag bij!

Vandaag is het 20 juni 2020, de Dag van de Vluchteling. Wat roept het begrip vluchteling bij jou op? Vaak wordt deze term negatief geframed in de media en zien veel mensen het daardoor vaak als iets negatiefs of als iets problematisch. Vluchtelingen belanden in Europa via opblaasbootjes, liftend of ter voet. Vluchtelingen die in Nederland komen pakken onze banen af, profiteren van ons harde werken (ons belastinggeld), pakken onze woningen af, veranderen de Nederlandse identiteit, kunnen zich niet aanpassen… Tja, wat niet? Maar kunnen we dat wel zo stellen? En wie vallen er precies onder “ons”? Is Nederland niet in de afgelopen jaren of zelfs eeuwen rijk geworden aan verschillende mensen met verschillende achtergronden en behoren we niet allemaal tot ‘de Nederlander’? Tenslotte behoren vluchtelingen ook tot de 17 miljoen mensen die ons land telt.

Doordat vluchtelingen vaak in een negatief daglicht worden geplaatst, vind ik het noodzakelijk om ook de positieve kanten te belichten van deze groep mensen. Op 4 juni is er een nieuw rapport gepubliceerd van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) waarin de situatie van Syrische statushouders van 2019 met die van 2017 wordt vergeleken. Hieruit komt naar voren dat de positie van Syrische statushouders in Nederland is verbeterd; zo hebben zij vaker een betaalde baan of een opleiding dan een paar jaar geleden en is de beheersing van hun Nederlandse taal vooruitgegaan.

Stijging op de Nederlandse arbeidsmarkt
In vergelijking met 2017 is de oriëntatie op de arbeidsmarkt in 2019 toegenomen. Dit blijkt uit een groter aandeel Syrische statushouders dat betaald werk heeft en naar werk zoekt. Tussen 2017 en 2019 liep het aandeel Syrische statushouders met betaald werk maar liefst op van 11% naar 34%, waarbij jongeren voornamelijk actief zijn op de arbeidsmarkt. Wel zijn het overwegend flexibele banen of kleine banen (0-11 uur per week). Maar het feit dat steeds meer Syrische statushouders doorstromen naar werk, is een mooie ontwikkeling om bij stil te staan. Want had je dat verwacht? Misschien niet. Dit succes komt ook deels doordat deze groep statushouders de Nederlandse taal voldoende tot goed beheerst.

De Nederlandse taal onder de knie hebben

Syrische statushouders krijgen de Nederlandse taal steeds beter onder de knie. Steeds meer statushouders ronden hun inburgering en cursus Nederlandse taal af, en ook hun onderwijsparticipatie neemt toe. Bijna de helft van de jongeren (15-24-jarigen) geeft aan nooit moeite te hebben met de Nederlandse taal. Jongeren nemen op verschillende domeinen de meest gunstige positie in. Zij beheersen het Nederlands het best, en hun Nederlands is in de afgelopen jaren behoorlijk verbeterd. Dit is veelbelovend voor de toekomst van onze samenleving, want taal heeft tenslotte positieve invloed op maatschappelijke participatie.

Vooruitgang onderwijs

Ook volgen er steeds meer Syrische statushouders onderwijs in Nederland. Een groot deel van de 12 tot 18-jarige statushouders volgt onderwijs op mbo-niveau, doorgaans op mbo niveau 1. Daarna vervolgen veel statushouders het onderwijs op mbo niveau 2 tot 4. Ook dit is weer een positieve ontwikkeling op het gebied van maatschappelijke participatie. Maar hoe zit het met het willen worden van een Nederlander? Hoe fijn voelt deze groep zich in Nederland?

Eén land, één samenleving
Voor een groep die nog maar zo kort in Nederland is, is het opvallend dat veel Syriërs zich al Nederlander voelen. Dit is de laatste jaren ook nog eens toegenomen. De groep die zich (heel) sterk als Nederlander identificeert is gegroeid van 34% naar 43%. De sterke identificatie met Nederland gaat hand in hand met veel sociale contacten met andere Nederlanders. Hieruit blijkt dat wanneer we met elkaar in gesprek durven gaan, elkaar proberen te leren kennen, nieuwsgierig zijn naar elkaars leefwereld, dit goed doet aan iemands gevoel van erbij horen en zich thuis voelen. Zouden we de term ‘de nieuwe Nederlander’ (DNN) kunnen stellen, in plaats van vluchtelingen? Misschien helpt dat in onze framing van het aangaan van diverse maatschappelijke vraagstukken omtrent deze groep mensen, en zodat we laten zien dat ze geen aparte groep zijn maar er wel degelijk bij horen.

Vertrouwen in Nederlandse instanties

Ook voelen Syrische statushouders zich over het algemeen rechtvaardig behandeld door bijvoorbeeld de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA), Vluchtelingenwerk Nederland en de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). En daarbij is opvallend hoeveel vertrouwen deze groep heeft in de regering, de rechters en politie: maar liefst tussen de 93% en de 96%. Deze vertrouwenscijfers zijn veel hoger dan onder de algemene bevolking. Het feit dat het vertrouwen zo hoog is bij deze groep zegt ook wat over de manier van contact naar hen. We kunnen stellen dat Nederland niet altijd zo bureaucratisch is als we denken, maar ook het menselijke aspect in waarde laten. Misschien kunnen wij als samenleving ook meer vertrouwen in deze groep mensen hebben zoals ze ook in ons hebben. Laten we vaker stilstaan bij positieve aspecten en de kwaliteiten en talenten van mensen, zodat we in vertrouwen nieuwe stappen kunnen maken naar een mooiere samenleving.

Kanttekening coronacrisis

Dit onderzoek van het SCP is uitgevoerd vóór het coronavirus. Het is dus niet te stellen hoe het op dit moment met de Syrische statushouders gaat, die op verschillende domeinen een kwetsbare positie in nemen. Dit onderzoek wijst op een voorzichtige positieverbetering; steeds meer Syrische statushouders bewegen zich richting de arbeidsmarkt, naar een groter sociaal netwerk, en naar meer en steeds hoger onderwijs. Maar gezien de coronacrisis en de economische neergang die daarvan het gevolg zijn, staan sommige uitkomsten op losse schroeven. De kansen op het vinden van een nieuwe baan zullen naar verwachting sterk afnemen, zoals bij veel andere Nederlanders. Ook is door de strenge coronamaatregelen op het moment niet mogelijk om een inburgeringsexamen te doen. Syrische statushouders zijn ook kwetsbaar vanwege kun ongunstige psychische gezondheid, die niet verbetert door gedwongen thuiszitten, en met onzekerheid over de leefsituatie in Nederland. Maar bedenk goed dat héél Nederland een moeilijke tijd doormaakt vanwege de coronacrisis. Sta even stil bij het feit dat deze groep statushouders, oftewel DNN’s vooruitgang boeken en veelbelovend zijn voor onze toekomst.

Met monitoring en evaluatie wordt dus niet gewacht tot de inwerkingtreding van de nieuwe wet. Ook de periode ervoor zal gebruikt worden om de reeds geleerde lessen op te halen en nieuwe instrumenten en werkwijzen te testen en evalueren. De informatie die op deze manier wordt verkregen en de ervaring die op deze manier wordt opgedaan, kan vervolgens breed worden gedeeld en worden betrokken bij de voorbereidingen op de inwerkingtreding en implementatie van het nieuwe inburgeringsstelsel.

Wij voeren deze evaluatie graag voor u uit!

Heeft u subsidie toegekend gekregen voor een evaluatieonderzoek? Dan gaat u nu waarschijnlijk op zoek naar drie partijen aan wie u een onderzoeksvoorstel gaat vragen. ZINZIZ is dan een mooie organisatie om uw vraag uit te zetten. We hebben veel ervaring met dergelijke evaluaties en voldoen aan de criteria die het ministerie heeft opgesteld voor deze subsidie.U krijgt daarmee een onderbouwd antwoord op de drie hoofdvragen:

• Een zorgvuldige beschrijving van de werkwijze of het instrument (input, throughput, output, outcome en impact)
• Inzicht op de werking (werkbare en niet- werkbare elementen, voor welke doelgroepen, randvoorwaarden)
• Overzicht van de ‘lessen’ voor verdere inrichting en implementatie in het nieuwe stelsel.

Kijk voor meer informatie op onze Themapagina over inburgering. U kunt hierover ook contact opnemen met Femke Bennenbroek via femke@zinziz.nl of op 06- 34028906.