ZINZIZ is samen met Muzus, SBCM, Cedris, AM Match, Amfors, Tiem en UW Bedrijven ruim een jaar aan de slag met een innovatief project rondom verzuimbegeleiding binnen sociaal werkbedrijven. Met als doel om op basis van evidence based practice een nieuwe begeleidingsmethodiek te ontwikkelen. Met als basis het integratief gedragsmodel (IGM). In het najaar van 2022 hebben de 4 sociaal werkbedrijven een eerste versie van de methode geïmplementeerd en toegepast in de begeleiding van medewerkers die langdurig verzuimen maar waar wel potentieel wordt gezien om werk te hervatten.

Op 10 januari hebben we samen met alle betrokken de eerste ervaringen gedeeld, tips en adviezen uitgewisseld en gekeken welke verbeterpunten er voor de methode zijn.

Eerste ervaringen

Alle betrokkenen geven aan dat ze veel meerwaarde in de methode zien en dat het leuk is om met deze methode te werken. Juist omdat met deze methode gerichte en structurele aandacht kan worden besteed aan het versterken van willen en kunnen van de medewerkers. Tegelijkertijd wordt gesignaleerd dat de methode best pittig is voor de medewerkers en dat de opdrachten hier en daar versimpeld moeten worden. Het onderdeel waar medewerkers met elkaar in gesprek gaan wordt wisselend ervaren: sommige medewerkers vinden dit erg zinvol (bijvoorbeeld omdat ze herkenning, erkenning en steun ervaren), andere medewerkers vinden het lastig om hun situatie te delen met andere medewerkers.

IGM belangrijk voor de methode èn bij het werven

Een andere belangrijke constatering is dat er veel komt kijken bij het informeren en werven van medewerkers voor de methode. We hebben in de inspiratiesessie vooral geconstateerd dat ook daar het IGM handige handvatten geeft en we hebben tips en adviezen uitgewisseld.

Hoe nu verder?

We gaan de komende weken het voortschrijdend inzicht (met input vanuit de professionals en de medewerkers) doorvoeren. Half maart gaan we een tweede ronde starten en gaan professionals van de vier sociaal werkbedrijven weer een nieuwe groep medewerkers begeleiden.

Meer weten?

Kijk dan ook eens hier:

• Een eerder nieuwsbericht over dit project: Verzuimbegeleiding gestart
• Innovatie in verzuimbegeleiding bij sociaal werkbedrijven: Informatie over het project op de ZonMw website
• Van hoofdpijndossier naar kans: artikel in het SW-journaal over dit project
• Meer informatie over het integratief gedragsmodel.

Of neem dan contact op met de projectleider, Femke Bennenbroek (femke@zinziz.nl of 06-34028906)

Na een periode waarin we samen met professionals, medewerkers, experts en belanghebbenden de methode hebben ontwikkeld, is het nu tijd om hem in praktijk te brengen. Vanuit 4 sociaal werkbedrijven is daarom een ‘taskforce’ opgericht. De taskforce is een groep professionals die in een pilot als eersten volgens de nieuwe begeleidingsmethode zullen werken. Zij zijn dus echt pioniers op het gebied van verzuimbegeleiding!

Dat de taskforce nu écht van start is gegaan, bleek wel uit de trainingen die zij deze weken hebben gevolgd. Zij werden onder andere getraind in het effectief voeren van coachings-gesprekken en groepsgesprekken op een manier dat de medewerker zich gesterkt voelt in zijn zelfregulering en geloof in eigen kunnen. Belangrijk daarbij is dat de medewerker in de begeleiding genoeg veiligheid en verbinding ervaart om de – soms spannende – stappen richting werk te zetten. Ook hebben deelnemers geoefend met het zorgvuldig uitvragen van de helpende en hinderende factoren in het teruggaan naar werk, als belangrijke aanknopingspunten voor effectieve coaching.

Het trainen van de taskforce is onderdeel van het grotere project dat ZINZIZ uitvoert samen met Muzus, Amfors, Tiem, Am match, UW,  SBCM en Cedris. Dit project wordt mogelijk gemaakt door subsidie van ZonMw. Meer weten? Lees er hier meer over, of neem contact op met onderzoeker & trainer Stefanie, stefanie@zinziz.nl.

Ontwikkelfase afgerond

Het afgelopen jaar hebben we op basis van evidence based practice de methode ontwikkeld, waarbij we:

• Onderzoeken gebaseerd op het IGM (integratief gedragsmodel)
• Expertise van professionals in verzuimbegeleiding
• Perspectieven van medewerkers met ervaring van langdurig verzuim

hebben benut om te komen tot een methode te komen. Zo hebben we een literatuurstudie gedaan, interviews afgenomen en denktanks met professionals en met medewerkers georganiseerd. De methode is erop gericht om zowel professionals als medewerkers ondersteunen om samen te werken aan werkhervatting op een gezonden, passende en tijdige manier. Deze methode bestaat uit een online cursus die de medewerkers zelf doorlopen, individuele coachinggesprekken en groepsgesprekken.

Trainen van professionals

Inmiddels zijn we dus gestart met de implementatie. We zijn begonnen met het trainen van de professionals van de vier betrokken sociaal werkbedrijven in het werken met de methode en het begeleiden van mensen met het IGM. Daarna gaan zij medewerkers informeren en uitnodigen om mee te doen. Begin oktober beginnen de eerste intakes en gaat de begeleiding beginnen.

Proces- en effectevaluatie

Parallel aan deze implementatie voeren we ook een proces- en effectevaluatie uit, zodat we meer zicht krijgen op de effecten van de methode, de werkbare elementen en de mogelijke verbeterpunten.

Meer weten?

Kijk dan ook eens hier:

• Innovatie in verzuimbegeleiding bij sociaal werkbedrijven: Informatie over het project op de ZonMw website
• Van hoofdpijndossier naar kans: artikel in het SW-journaal
• Meer informatie over het integratief gedragsmodel.

Of bel of mail met Femke Bennenbroek (femke@zinziz.nl, 06-34028906).

In dat kennisverslag worden de belangrijkste bevindingen op een rij gezet:

Dit zijn de belangrijkste bevindingen:

• In de afwegingen die professionals maken en de wijze waarop ze dat doen, zijn er meer overeenkomsten dan verschillen tussen de beroepsgroepen. Het afwegingsproces en de factoren die daarin worden meegewogen zijn bij jobcoaches, arbeidsdeskundigen, klantmanagers en re-integratie-experts grotendeels vergelijkbaar.
• Professionals maken hun afwegingen vaak onbewust en in een split second. Ze vinden het lastig om op hun afwegingen te reflecteren.
• Aan het snel en onbewust afwegingen maken zijn nadelen verbonden. In de beleving van de cliënt worden zijn/haar wensen, behoeften en belangen onvoldoende meegenomen in het afwegingsproces van professionals. Ook hebben cliënten vaak weinig zicht op het afwegingsproces: zij horen de beslissing, maar niet hoe de professional tot deze beslissing is gekomen.
• Het expliciet maken van de afwegingen kan zowel de cliënt als de professional helpen. Het op schrift stellen van die afwegingen kan bijvoorbeeld helpen bij het overdraagbaar maken van de afwegingen en zo voorkomen dat professionals in de keten elkaars werk opnieuw gaan doen. Bovendien kan ‘vertragen’ van het afwegingsproces en het reflecteren daarop ervoor zorgen dat professionals bewuster bekwame afwegingen maken en van elkaar kunnen leren.
• Managers hebben meer invloed op de afwegingen van professionals dan ze zelf denken. Die invloed vindt vooral achter de schermen plaats. Voor het stimuleren van bewustere afwegingen en daarbij langer stilstaan, spelen managers dan ook een belangrijke rol.

Meer lezen over het onderzoek?

Kijk dan hier voor het hele rapprort. Of neem contact op met Femke Bennenbroek (femke@zinziz.nl).

Dit driejarige project mogen we met subsidie van het ministerie van Sociale Zaken, gecoördineerd door ZonMw, gaan uitvoeren binnen het programma Verbetering kwaliteit poortwachtersproces. Dit programma richt zich op onderzoeks- en implementatieprojecten die bijdragen aan de verbetering van de kwaliteit van het poortwachtersproces en de re-integratie van zieke werknemers door het ontwikkelen van kennis, het stimuleren van implementatie en de borging van kennis. Binnen de tweede programmalijn ‘verbetering re-integratieproces’, gaan we aan de slag met ons project.

Wat gaan we doen?

In dit driejarig project gaat ZINZIZ samen met SBCM en Muzus en met vier sociaal werkbedrijven een innovatieve blended methode voor verzuimbegeleiding ontwikkelen en toetsen. We doen dit samen met werknemers, professionals, arbodiensten en maatschappelijk begeleiders van vier sociaal werkbedrijven: Amfors (Amersfoort), AM Match (Amstelveen, Hoofddorp), Tiem (Zwolle) en UW Bedrijven (Utrecht). We richten ons daarmee op het terugbrengen van langdurig verzuim binnen sociaal werkbedrijven, maar we kijken ook naar mogelijke toepassingen in andere organisaties, zoals organisaties met een expliciet ontwikkeldoel (social enterprises) en organisaties met vergelijkbare doelgroep (organisaties met veel laag opgeleide medewerkers).

We gaan ontwikkelen

We benutten de komende maanden om samen met de vier sociaal werkbedrijven en SBCM op basis van evidence based practice de methode te ontwikkelen. We werken bij elk sociaal werkbedrijf samen met een denktank van werknemers en een taskforce met leidinggevenden, HRM, management en eventuele externe betrokkenen (zoals arbodiensten en maatschappelijk begeleiders van werknemers). Samen met hen ontwikkelen we een innovatieve methode van verzuimbegeleiding voor werknemers die zijn uitgevallen uit werk. Deze blended methode bestaat uit periode van 2 maanden met intensieve begeleiding en periodieke opvolging. De methode wordt verzorgd met behulp van een online applicatie met e-learning, online intervisie, een online community en individuele gesprekken.

Deze elementen zijn geprotocolleerd en gericht op elementen van “willen” en “kunnen” uit het integratief gedragsmodel (Blonk, 2018) aangezien onderzoek uitwijst dat het inspelen op deze elementen bijdraagt aan een snellere en betere werkhervatting (Brouwer et al., 2009; Vooijs et al., 2016). We richten ons daarbij expliciet op het versterken van 2 kernelementen uit het model die cruciaal zijn voor succesvolle werkhervatting: zelfregulering (Brouwer et al, 2009; Van Hooft, 2016) en self-efficacy (geloof in eigen kunnen) (Van Hooft, Ottervanger, & Van Dam, 2007; Lagerveld, 2017).

Vanaf september 2022 implementeren we samen met de taskforces de methode in de vier organisaties. We starten daarbij met het trainen van professionals uit de taskforce zodat zij de methode modelgetrouw kunnen verzorgen. Vervolgens gaan de taskforces binnen elk sociaal werkbedrijf aan de slag met het begeleiden van verzuimende werknemers aan de hand van de methode. Tijdens het project vragen we continu advies aan onze klankbordgroep, waar onder andere onderzoekers, vakbonden en Cedris vertegenwoordigd zijn.

En we gaan evalueren

Parallel aan het ontwikkelen en implementeren voeren we ook een proces- en effectevaluatie uit, waarbij we het Kirkpatrick-model, de theory of change en participatief actieonderzoek combineren. We voeren een effectevaluatie uit waarbij we inzichtelijk maken welke effecten de werknemers en leidinggevenden signaleren. We evalueren de effecten aan de hand van het model van Kirkpatrick (1959) op 4 niveaus:

• Reactie: hoe hebben de werknemers en de taskforce de methode ervaren? Leuk, makkelijk, zinvol, conform verwachting en behoefte?
• Leren: Welke kennis is blijven hangen bij de werknemers en de taskforce?
• Gedrag: Hoe en in welke mate zijn willen, kunnen en doen veranderd bij de werknemers en de taskforce?
• Resultaat: Wat is het effect van de interventie op verzuim en werkhervatting?

Met de procesevaluatie gebaseerd op de theory of change brengen we de uitgangspunten, stappen en overwegingen bij het ontwikkelen en implementeren in kaart. Op basis van deze evaluaties ontwikkelen we de methode verder door. Ook stellen we concrete en praktische adviezen op voor het toepassen van de methode bij andere bedrijven met veel laag opgeleide, en -digivaardige werknemers. We werken in het project toe naar een doorontwikkelde methode voor verzuimbegeleiding van werknemers van sociaal werkbedrijven, social enterprises en andere organisaties met veel laag opgeleide werknemers (voorjaar van 2024).

Kennisdeling staat centraal

We besteden gedurende het project veel aandacht aan kennisdeling (zoals artikelen op basis van de ontwikkelfase, deelname aan kennisuitwisseling tussen projecten en bijdragen aan kenniskringen van Cedris en SBCM). In de laatste fase van het project besteden we extra veel aandacht aan kennisdeling, bijvoorbeeld door workshops te verzorgen bij congressen, praktijkdagen en kenniskringen van Cedris en SBCM.

Meer weten?

Neem dan contact op met de projectleider, Femke Bennenbroek (femke@zinziz.nl, of 085-3035995)