Eigen regie is nog niet zo makkelijk

Van werknemers wordt verwacht dat zij actief eigen regie voeren in hun re-integratieproces, maar in de praktijk blijkt dat soms lastig. Voor de werknemer, die zich moet verhouden tot de context van wet- en regelgeving en qua gezondheid en loopbaan vaak in een kwetsbare positie zit, maar ook voor praktijkprofessionals: er zijn verschillende definities en invullingen van eigen regie. Deze vertalen naar de praktijk en een faciliterende houding aannemen kan uitdagend zijn.

Online trainingen 

In dit project gaan we onderzoeken hoe de eigen regie van werknemers door middel van online training beter gefaciliteerd en versterkt kan worden. Hiervoor evalueren we de bestaande online training ‘Persoonlijke Profilering’ van Xynthesis. Vanuit de literatuur en andere projecten onderzoeken we verschillende perspectieven op het concept ‘eigen regie’ in de context van re-integratie tweede spoor. Vervolgens gaan we uitgebreid in gesprek met deelnemers van de training en organiseren focusgroepen met praktijkprofessionals en werkgevers.

Toepasbare handvatten

De opgehaalde inzichten vertalen we naar praktische handvatten voor werknemers, werkgevers en professionals. Hiervoor werken we gedurende het onderzoek samen met een belangengroep. Samen bedenken en ontwikkelen we tools, zoals workshops en praktijkhandleidingen. Daarnaast gaat Xynthesis met de opgehaalde inzichten aan de slag om de online training door te ontwikkelen.

Samenwerken?

Heb jij een visie op het thema ‘eigen regie in de context van re-integratie tweede spoor’ en de mogelijke meerwaarde van online-instrumenten? Of ken jij mensen die we hiervoor echt gesproken moeten hebben? Neem dan contact op met projectleider Lena Wever (lena@zinziz.nl).

Waarom dit project?

Re-integratie in het tweede spoor wordt door veel werkgevers en werknemers als moeizaam en weinig effectief ervaren. Slechts 7% van de tweede spoor trajecten leidt tot (gedeeltelijke) werkhervatting (UWV, 2020). Vaak heeft dit te maken met een gebrekkig handelingsperspectief voor werkgevers. Tijd dus voor een andere aanpak… één die inzet op positieve benadering en het verbeteren van de intentie en gedrag van ontvangende werkgevers!

Onze aanpak

In plaats van te focussen op wat er niet lukt, willen we werkgevers ondersteunen om te ontdekken wat er wél kan. Daarbij maken we gebruik van inzichten uit de positieve psychologie. Deze wetenschappelijke benadering richt zich op het versterken van wat mensen wél kunnen en willen, in plaats van het repareren van wat er misgaat.

Samen met onze partners verzamelen we inspirerende voorbeelden van situaties waarin tweede spoor wél goed werkte – en waarom. Die verhalen vertalen we naar praktische hulpmiddelen voor werkgevers: ter inspiratie, maar vooral om hen handelingsperspectief te bieden. Wat kun je doen? Hoe voer je een goed gesprek? Waar let je op? De aanpak wordt ontwikkeld in nauwe samenwerking met werkgevers, ervaringsdeskundige werknemers en professionals uit de praktijk.

Wat we willen bereiken

Met dit project willen we de betrokkenheid van ontvangende werkgevers vergroten, en daarmee bijdragen aan duurzame arbeidsparticipatie van mensen die via spoor 2 hun weg terugvinden naar werk.

Houd onze website in de gaten voor de voortgang van dit project!

Voor mij sprong er één project in het bijzonder uit. Niet alleen omdat ik zelf heb meegeschreven aan de aanvraag, maar ook omdat ik vanaf juli samen met collega’s van ZINZIZ, Tilburg University en Staatvandienst daadwerkelijk aan de slag ga!

Hoe kwam het tot stand?

Het idee van dit project ontstond tijdens een bijeenkomst van ZonMw, waar verschillende projectleiders samenkwamen rondom het thema ‘verbetering van de kwaliteit van het poortwachterproces’. Daar raakten we in gesprek over het openheidsdilemma: een bekend thema onder werkzoekenden met psychische klachten. Kim Janssens en haar collega’s deden daar in 2024 onderzoek naar en ontdekten dat het helpt om bewust stil te staan bij de vraag of, wanneer en hoe je open wil zijn over je klachten. Want dat is geen eenvoudige keuze. Ze ondervonden dat 51% van de interventiegroep na 6 maanden werk had gevonden, tegenover 26% van de controlegroep. Na 12 maanden bleek 49% van de interventiegroep duurzaam werk behouden te hebben (minimaal 12 uur per week, gedurende ten minste 3 maanden), tegenover 23% in de controlegroep. Veelbelovend resultaat!

Bewust stigma’s doorbreken

De kern van het openheidsdilemma is: ben je open over je klachten, of juist niet? En hoe doe je dat dan? Open zijn kan helpen om meer begrip en steun te krijgen. Tegelijkertijd loop je het risico op vooroordelen, stigma of zelfs discriminatie. Het blijft dus balanceren, en vraagt om maatwerk en eigen regie. CORAL 2.0, ontwikkeld door Kenniscentrum Phrenos, Tilburg University/Tranzo en Samen Sterk zonder Stigma, is een beslishulp die helpt bij het maken van keuzes rondom openheid. Niet alleen of je iets deelt, maar ook wat je wil delen, aan wie en wanneer. In het onderzoek van Kim en haar collega’s kwam uit dat ongeacht welke keuze je hierin maakt, het al helpt dat je bewust nadenkt over je keuze, en hierin een keuze kan maken die voor jou het meest passend is.

Waarom is het voor Spoor 2 belangrijk?

ZonMw investeert al langer in het verbeteren van het poortwachterproces. En dat is nodig, want landelijk onderzoek van UWV (2020) toont aan dat slecht 7% van de werkzoekenden via Spoor 2 nieuw werkt vindt. Ook binnen Spoor 2 is een belangrijk knelpunt het dilemma over hoeveel iemand vertelt over diens beperkingen en/of belastbaarheid. Bij psychische klachten blijkt dat hoewel 75% van de mensen hierover open is, 64% van de leidinggevenden aangeeft mensen met psychische kwetsbaarheden minder snel zouden aannemen. Dit creëert een spanningsveld: openheid kan helpen, maar is niet zonder risico.

Het onderzoek laat zien dat betere ondersteuning bij dit openheidsdilemma de slagingskans op het vinden van nieuw werk kan verhogen. Vanuit die gedachte zagen wij mogelijkheden om deze methode rond het openheidsdilemma breder in te zetten. Niet alleen voor mensen met psychische klachten, maar ook voor mensen met fysieke en energetische beperkingen. En juist ook binnen Spoor 2, waar het vinden van nieuw werk bij een nieuwe werkgever centraal staat.

Mijn focus op dit project

Ik kijk enorm uit om te starten. Dit project bouwt voort op onderzoek met veelbelovend resultaat en stelt ons in staat om de methode geschikt te maken voor een bredere doelgroep binnen Spoor 2. Vanuit eerdere ZINZIZ-projecten hield ik me al bezig met het poortwachterproces en knelpunten daarin, met focus op kennisdeling en samenwerking. Nu gaan we een stap verder door vanuit het perspectief van de werknemer naar het poortwachterproces te kijken.

Benieuwd naar het project, heb je vragen, of ga je graag in gesprek over de verbetering van het poortwachterproces? Stuur mij vooral een bericht: lucy@zinziz.nl of bel 06 – 81 92 88 61.

Hoe gaan wij te werk?

Voor dit project houden we ons bezig met zowel kwantitatief als kwalitatief onderzoek. Aan de hand van enquêtes onder inwoners en verwijzers en (diepte)interviews met de inwoners en verwijzers maar ook met (gemeentelijke) professionals binnen het sociaal domein. Dit doen we zodat we samen een kader creëren die de volgende punten meenemen:

• Hoe Putten een laagdrempelige en kosteloze inzet van OIO voor inwoners bij levensbrede hulpvragen kan faciliteren;
• Een heldere taak- en rolverdeling creëren van informele en formele levensbrede OIO’s, ook in relatie tot andere (gemeentelijke) professionals binnen het sociaal domein;
• Een passende formatie voor de uitvoering van OIO;
• Een bijdrage leveren aan het versterken van zelfredzaamheid en participatie, en het bieden van een zo integraal mogelijke dienstverlening.

Deze gezamenlijke inspanning streeft ernaar OIO in Putten te optimaliseren en te laten aansluiten bij de behoeften van de inwoners. ZINZIZ zal nauw samenwerken met de gemeente om een kader te ontwikkelen dat zowel helder als onderbouwd is, met als doel het creëren van een duurzame basis voor de toekomstige inzet van OIO in de gemeente Putten.

Benieuwd hoe dit project verder verloopt? Of ben je zelf iemand die ervaringen heeft met OIO in Putten en wil je deze ervaringen delen? Neem gerust contact op met Esther van Asselt via esther@zinziz.nl.