Doen we wat werkt?

Veel gemeenten en OCO aanbieders zetten zich actief in om de ondersteuning te verbeteren en beter zichtbaar te maken. Maar hoe weet je of je op de goede weg bent? Vragen als “Bereiken we de juiste inwoners?”, “Sluit onze ondersteuning aan bij hun behoeften?”, “Wat levert het op?” zijn essentieel om methodisch te kunnen werken. Een gedegen evaluatieonderzoek helpt om deze vragen te beantwoorden.

Hoe ZINZIZ kan helpen met onderzoek

ZINZIZ ondersteunt gemeenten en aanbieders bij het evalueren en versterken van OCO. Met behulp van een combinatie van kwalitatief- en kwantitatief onderzoek, analyseren we behoeften en ervaringen en maken de vertaalslag naar de praktijk voor concreet advies.

Onze aanpak is breed en flexibel. Denk aan:

• Literatuuronderzoek en beleidsanalyse
• (Groeps)interviews met inwoners, professionals en verwijzers
• Korte, toegankelijke vragenlijsten (papier en digitaal)
• Proces-, impact- en lerende evaluaties
• Actieonderzoek met uitvoerders
• Whole system in the room-sessies
• Co-creatiesessies met cliëntvertegenwoordigers

Of het nu gaat om het verbeteren van de ondersteuning, het versterken van samenwerking of het vergroten van de bekendheid: ZINZIZ helpt, zo maken we samen impact!

Meer weten?
Benieuwd wat een evaluatie voor jouw organisatie kan betekenen? Neem contact op met bente@zinziz.nl of kijk op zinziz.nl.

Afgelopen maand hebben wij het onderzoek naar onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) in de gemeente ‘s-Hertogenbosch afgerond. In samenwerking met MEE De Meent hebben wij met enthousiasme en betrokkenheid gewerkt aan een evaluatie van het huidige OCO-aanbod en de bekendheid ervan onder inwoners en verwijzers. Dit onderzoek is gestart begin 2024 en bouwt voort op ons eerdere onderzoek in 2020/21, waarin de bekendheid van OCO in gemeente ‘s-Hertogenbosch nog relatief laag bleek te zijn. Sindsdien heeft de gemeente diverse initiatieven genomen om dit te verbeteren.

Ons doel met huidig onderzoek? In kaart brengen of deze inspanningen hun vruchten hebben afgeworpen. Zijn inwoners inmiddels beter bekend met het OCO-aanbod? En hoe ervaren zij de ondersteuning die zij ontvangen? Daarnaast hebben we onderzocht in hoeverre verwijzers, bijvoorbeeld huisartsen, sociaal werkers en medewerkers van buurthuizen, op de hoogte zijn van OCO en hoe zij inwoners naar het aanbod doorverwijzen.

Om antwoorden te vinden op deze vragen, hebben we zowel kwantitatief- als kwalitatief onderzoek uitgevoerd:

• Enquêtes onder inwoners van gemeente ‘s-Hertogenbosch:
  We hebben gebruik gemaakt van het inwonerspanel van de gemeente om de bekendheid van OCO te peilen. Daarnaast hebben we een brede enquête verspreid om ervaringen van inwoners te onderzoeken, zoals het gebruik van OCO, de kwaliteit van de ondersteuning en mogelijke verbeterpunten.
• Interviews met inwoners en verwijzers:
  We hebben verdiepende gesprekken gevoerd met inwoners die gebruik hebben gemaakt van OCO, om beter te begrijpen wat OCO hen heeft opgeleverd en hoe zij het aanbod ervaren. Ook is er een korte vragenlijst afgenomen bij verwijzers om inzicht te krijgen in hun kennis over het OCO-aanbod en hoe vaak zij mensen doorverwijzen.

Resultaten en producten
De bekendheid van OCO in de gemeente ’s-Hertogenbosch is toegenomen ten opzichte van 2021. Uit het onderzoek blijkt echter dat er nog ruimte is voor verbetering op het gebied van bekendheid. Dit is vooral belangrijk omdat zowel inwoners als verwijzers de ondersteuning van OCO als positief ervaren, en veel inwoners aangeven in de toekomst graag gebruik te willen maken van OCO, nu ze ermee bekend zijn. ZINZIZ adviseert onder andere om de zichtbaarheid van OCO te vergroten, zodat nog meer inwoners bereikt en ondersteund kunnen worden.

De resultaten hebben we in een uitgebreid onderzoeksrapport met conclusies en aanbevelingen aangeboden, inclusief een management samenvatting en een overzichtelijke infographic. Hiermee hopen wij een stevige basis te hebben neergezet voor verdere verbetering van onafhankelijke cliëntondersteuning in ‘s-Hertogenbosch, zodat inwoners de juiste ondersteuning op het juiste moment kunnen krijgen.

Heb je vragen over het onderzoek of wil je meer weten over onze aanpak? Neem dan contact met ons op (bente@zinziz.nl)!

• Vakopleiding voor klantmanagers: In samenwerking met de gemeente Amsterdam hebben we de afdeling Werk, Participatie en Inkomen ondersteund bij het versterken van het vakmanschap van klantmanagers.
• We hebben diverse onderzoeksprojecten met een lerend karakter voor het UWV uitgevoerd voor het bevorderen van inclusiviteit en/of het ondersteunen van professionals en beleidsmakers. Een voorbeeld dat we graag uitlichten is de kwalitatieve evaluatie van het werkplan AG.
• We hebben meerdere onderzoeken naar het aanbod van onafhankelijke cliëntondersteuning binnen gemeentes en de behoefte hieraan onder inwoners gestart en/of afgerond. Dit deden we onder andere voor Gemeente Putten en Gemeente Putten en Gemeente Den Bosch.
• Methodische aanpak voor ontwikkeling met Mio: Met ‘Maatwerk in ontwikkeling’ hebben we ontwikkelbedrijven geholpen om de groei van medewerkers en cliënten op een methodische manier inzichtelijk te maken (en ondersteund in het acteren op deze inzichten).
• We hebben voor de inkomensconsulenten van Gemeente Arnhem een mooie reeks van workshops en casuïstiekbesprekingen ontwikkeld en gefaciliteerd, waarbij het professioneel afwegingskader, maatwerk bieden zonder willekeur en handelen binnen de discretionaire ruimte centraal stond.

Voor 2025 staan alweer veel mooie projecten op de planning. We kijken ernaar uit om ook in het nieuwe jaar met plezier en energie aan de slag te gaan!

Wat is onafhankelijke cliëntondersteuning?

Onafhankelijke cliëntondersteuning helpt mensen bij het vinden van de juiste zorg of ondersteuning. Dit kan gaan over allerlei verschillende onderwerpen, zoals geldzorgen, (openbaar) vervoer, school/werk, medische zorg en opvoeden. Het grote voordeel is dat deze ondersteuning objectief is. De cliëntondersteuner is niet verbonden aan een zorgaanbieder of de gemeente, en kijkt daarom alleen naar wat het beste is voor de cliënt.

De rol van gemeenten

Sinds de zorg in Nederland gedecentraliseerd is, zijn gemeenten verantwoordelijk voor de organisatie van de onafhankelijke cliëntondersteuning. Dit betekent dat zij ervoor moeten zorgen dat er voldoende ondersteuning is voor mensen die dit nodig hebben. Ook moeten zij ervoor zorgen dat deze ondersteuning effectief en efficiënt is. Met andere woorden: de ondersteuning moet goed aansluiten op wat mensen nodig hebben, en dan het liefst zonder onnodig geld uit te geven.

Hoewel veel gemeenten hun best doen om dit goed te regelen, is het effect van onafhankelijke cliëntondersteuning niet altijd even duidelijk. Geeft de onafhankelijke cliëntondersteuning de uitkomsten waar gemeenten en aanbieders van OCO naar streven? Daarom is het belangrijk om regelmatig te evalueren of de ondersteuning goed wordt uitgevoerd en of de mensen die er gebruik van maken ook tevreden zijn met de geboden hulp.

Waarom evalueren?

Het evalueren van onafhankelijke cliëntondersteuning geeft gemeenten waardevol inzicht in hoe de hulp aansluit bij de mensen die het nodig hebben. Zo’n evaluatie kan antwoord geven op vragen zoals:

• “Is de onafhankelijke cliëntondersteuning makkelijk te vinden en bereikbaar voor iedereen?”
• “Worden de mensen goed geholpen met hun vragen?”
• “Wat zijn de ervaringen van mensen over de ondersteuning die ze krijgen?”
• “Wordt de ondersteuning op een slimme manier ingezet, zonder dat er geld verspild wordt?”

Door deze vragen te beantwoorden, krijgen gemeenten een beter beeld van wat goed gaat en wat beter kan. Zo kunnen ze de onafhankelijke cliëntondersteuning verbeteren en zorgen dat deze nog beter aansluit bij de behoeften van de inwoners.

ZINZIZ: Een betrouwbare partner voor onderzoek en advies

Veel gemeenten hebben niet de kennis of tijd om zelf een uitgebreide evaluatie uit te voeren. Dit vraagt namelijk om specialistisch onderzoek. Hier kan ZINZIZ een belangrijke rol spelen. ZINZIZ is een organisatie die gespecialiseerd is in onderzoek en advies op het gebied van zorg en ondersteuning.

ZINZIZ helpt gemeenten door onderzoeken uit te voeren naar de kwaliteit van de onafhankelijke cliëntondersteuning. Dit doen ze bijvoorbeeld door te kijken naar hoe tevreden de cliënten zijn, of de ondersteuning goed bekend is bij de doelgroep en of er mogelijkheden zijn om de hulp efficiënter in te richten. In deze onderzoeken worden kwantitatieve én kwalitatieve onderzoeksmethoden gecombineerd en wordt een vertaalslag gemaakt van wetenschap naar praktijk. Door kennis en ervaring kan ZINZIZ waardevolle adviezen geven, zodat gemeenten weten hoe de onafhankelijke cliëntondersteuning functioneert en waar verbeterpunten liggen.

Ook iets voor uw gemeente?

Bent u benieuwd of de onafhankelijke cliëntondersteuning in uw gemeente effectief en efficiënt is? ZINZIZ helpt u graag bij het uitvoeren van een grondige evaluatie. Zo krijgt u inzicht in wat goed gaat en waar verbetering mogelijk is. Neem dan contact met ons op (via anner@zinziz.nl of 06 4063 13 94). Samen kunnen we de onafhankelijke cliëntondersteuning in uw gemeente naar een hoger niveau tillen, zodat uw inwoners de beste zorg en ondersteuning krijgen.

Voor deze vraag is ingezet op literatuuronderzoek, vragenlijsten onder inwoners en netwerkpartners en interviews met inwoners, de inwonerondersteuners zelf en andere betrokkenen. Binnen het onderzoek hebben we naar veel aspecten van de inwonerondersteuner gekeken: bijvoorbeeld hoe bekend inwoners zijn met de mogelijkheid, hoe de samenwerking gaat met de gemeente en andere partners en wat de toegevoegde waarde is van de inwonerondersteuner. Maar ook: hoe zit de verdeling tussen formele (betaalde) en informele (onbetaalde) inwonerondersteuning en welke financiële afwegingen zijn er voor de inzet van inwonerondersteuning.

Afgelopen week is het onderzoek afgerond – het rapport is overhandigd aan de gemeente en aan Putten voor Elkaar. Er zijn drie producten ontwikkeld: het onderzoeksrapport met de conclusies en aanbevelingen, een makkelijk-te-lezen samenvatting van het onderzoek én een samenwerkingsdocument die de afspraken tussen de gemeente en de welzijnsorganisatie definieert. Zo is er een mooie basis neergezet waar alle partijen mee verder kunnen om er voor te zorgen dat de inwoners de beste ondersteuning krijgen op het juiste moment.

Ook toe aan een evaluatie van onafhankelijke clientondersteuning in jouw gemeente? Neem dan contact op met anner@zinziz.nl.

Een lang woord: de onafhankelijke clientondersteuner, of zoals ze in gemeente Putten bekend staan, de onafhankelijke inwoner-ondersteuner. Dit zijn personen die worden ingezet, betaald door de gemeente maar tegelijk onafhankelijk van de gemeente, om inwoners te ondersteunen bij het vinden van de weg in de zorg of andere ondersteuning. Ze staan naast de inwoner en helpen de inwoner met het duiden van hun vraag en het vinden van de juiste hulp.

Als ZINZIZ mogen we nu al in twee gemeentes onderzoek doen naar deze vorm van ondersteuning. In de gemeente Den Bosch zijn we bijvoorbeeld bezig met onderzoek naar hoe de bekendheid van clientondersteuners kan worden verbeterd. Een paar jaar terug hebben wij voor de gemeente onderzoek mogen doen naar de clientondersteuner in de gemeente, waaruit bleek dat inwoners helemaal niet wisten dat deze rol bestond. Nu willen we weten of de acties die de gemeente heeft uitgezet om die bekendheid te verbeteren hebben gewerkt. Immers: als inwoners niet weten dat de mogelijkheid er is, dan maken ze er ook geen gebruik van.

In de gemeente Putten kijken we verder naar hoe we de rol van de inwonerondersteuners kunnen versterken. Wat is er nodig om er voor te zorgen dat de inwonerondersteuners optimaal ingezet kunnen worden? Ook hier geld: bekendheid is nodig om optimaal ingezet te worden. Tegelijk moet binnen het sociaal domein ook voor de gemeente en voor andere netwerkpartners duidelijk zijn wat een inwonerondersteuner doet en waar ze de inwoner wel en niet voor kunnen verwijzen.

In de komende maanden hopen we de resultaten van deze onderzoeken te kunnen delen. Wat we in elk geval al weten: wat een gedreven mensen zijn deze onafhankelijke client- en inwonerondersteuners, die naast de inwoner staan en met de inwoner meedenken over wat nu echt de vraag achter de vraag is.

Meer weten over onafhankelijke client- of inwonerondersteuning? Heb je als gemeente of zorgorganisatie ook vragen over hoe je deze ingewikkelde rol goed kan inrichten? We praten graag met je verder. Neem contact op met judith@zinziz.nl of anner@zinziz.nl

Onafhankelijke cliëntondersteuning is een gratis gemeentelijke voorziening die bestemd is voor iedereen die vragen heeft over levensdomeinen als:

• zelfstandig leven
• zorg en ondersteuning
• participatie
• wonen
• onderwijs
• werk en inkomen.

Een cliëntondersteuner is onafhankelijk en denkt mee in het belang van de inwoner. Wat hier onder valt is divers. Het kan zijn in de vorm van informatie geven, maar ook door mee te gaan naar afspraken bij gemeente, of begeleiden in het concreet krijgen van de hulpvraag.

Koploper gemeenten

De afgelopen jaren hebben steeds meer gemeenten zich aangemeld om een zogenoemde koploper gemeente te worden. Binnen het koploperproject gaan gemeenten aan de slag met het verbeteren van het aanbod, de vindbaarheid en de kwaliteit van cliëntondersteuning. Het Koploperproject Cliëntondersteuning is een initiatief van de VNG, Ieder(in) en de Koepel Adviesraden Sociaal Domein. Het ministerie van VWS financiert het koploperproject.

Zo werkt de Koplopergemeente ’s-Hertogenbosch aan het verbeteren van het aanbod, de vindbaarheid en de kwaliteit van onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) bij hulpvragen en contact met de gemeente.
Dit doen zij in een samenwerkingsverband met onder andere de gemeente ’s-Hertogenbosch, gehandicaptenplatform ’s-Hertogenbosch, de koepel seniorenraad, Door&Voor, MEE De Meent Groep en de cliëntenraad participatiewet. Bijzonder aan Koplopergemeente ’s-Hertogenbosch is dat hun speerpunt de onafhankelijke cliëntondersteuning in de context van de Participatiewet is.

Wat houdt ons onderzoek in?

ZINZIZ onderzoekt voor deze koplopergemeente de match tussen aanbod en behoefte om dit inzichtelijk te maken. Hiermee hopen we bij te dragen aan het versterken van het aanbod, de vindbaarheid en de kwaliteit van de onafhankelijke cliëntenondersteuning. Een mooi onderzoek naar een interessant en relevant onderwerp!

De komende maanden zijn wij dus bezig met het in kaart brengen van het aanbod en het onderzoeken van de behoeftes. Cliëntparticipatie is hier een belangrijk onderdeel van, daarom spreken we ook veel cliënten zelf.

• Aan wat voor soort ondersteuning hebben de cliënten behoefte?
• Op welke momenten en op welke manier?
• Is dit verschillend voor de verschillende doelgroepen?
• Wat weten ze van het aanbod van de gemeente?

Interessante vragen waar wij ons de komende tijd over zullen buigen! Heb je nog tips over wat of wie we hierbij vooral niet over het hoofd moeten zien? Laat het ons vooral weten!

Mocht je het een interessant onderwerp vinden en er meer over willen weten? Mail dan naar anner@zinziz.nl