Wanneer cliënten bij een sociale dienst aankloppen voor een uitkering en/of begeleiding, bevinden zij zich vaak in een lastige situatie. Het is daarom essentieel dat zij de juiste ondersteuning krijgen om hun mogelijkheden te benutten en naar vermogen kunnen mee doen in de maatschappij. Elke cliënt is daarbij anders: heeft andere behoeftes, wensen en vaardigheden. En heeft dus ook andere ondersteuning nodig. Dat vraagt om maatwerk door de professionals. Een uitdagende taak waar zij ook wel wat ondersteuning in kunnen gebruiken.

Dus wie ondersteunt de professional zelf? Tijdens het project leerden we meer over de cruciale rol die managers en leidinggevenden hebben, maar (soms) een vergeten schakel zijn. In het project gaven we ook hen handvatten zodat zij professionals optimaal konden ondersteunen in diens willen en kunnen.

Meer weten? We schreven onlangs een artikel voor Sociaal Bestek: Managers: de (soms) vergeten schakel in duurzame professionalisering

Ben jij een manager/leidinggevende in het sociaal domein? We horen graag jouw ervaringen! Voortbordurend op het project ‘We zijn allemaal mensen’ doen we een onderzoek onder leidinggevenden binnen het sociaal domein. Zou je deze vragenlijst in willen vullen?

Heb je vragen en wil je hierover eens sparren? Neem dan contact op met Femke Bennenbroek (femke@zinziz.nl).

Politieke keuzes die ertoe doen
In de partijprogramma’s zien we duidelijke verschillen in hoe men naar het sociaal domein kijkt. Enkele thema’s die steeds terugkomen zijn:

• Bestaanszekerheid en inkomensondersteuning: sommige partijen willen verruimen, anderen strenger handhaven.
• Decentralisatie of centralisatie: hoeveel ruimte krijgen gemeenten om lokaal maatwerk te bieden?
• Participatie, arbeidsmarkt en re-integratie: hoe streng of hoe ruim willen partijen het re-integratietraject maken?
• Transformatie van het sociaal domein: decentralisatie, samenwerking tussen domeinen (zorg, werk, welzijn).

Invloed op werken in het sociale domein
De gevolgen kunnen groot zijn: meer of minder middelen, meer regels of juist ruimte voor maatwerk, striktere toegang tot voorzieningen of soepeler beleid. Deze keuzes bepalen niet alleen het beleid, maar ook hoe wij ons werk vormgeven in de praktijk. Voor professionals betekent dit dat de inhoud van ons werk en de manier waarop we samenwerken met andere domeinen kan veranderen. Het is dus belangrijk om goed te volgen wat er na de verkiezingen gebeurt en welke koers er wordt gekozen.

Hoe kun je je voorbereiden?
Gelukkig kun je zelf ook veel doen om goed voorbereid de verkiezingen in te gaan

• Vul een stemwijzer in om inzicht te krijgen in de standpunten van partijen, ook op sociaal domein.
• Ga het gesprek aan met collega’s, cliënten en je netwerk. Wat vinden zij belangrijk? Wat kunnen gevolgen zijn voor jullie organisatie?
• Volg het nieuws en debatten om te zien waar partijen zich op profileren.

Deze uitbreiding biedt beleidsmedewerkers en uitvoerders niet alleen een scherper beeld van het gebruik van voorzieningen, maar ook van de achterliggende redenen waarom inwoners ondersteuning nodig hebben. Denk aan mantelzorg, eenzaamheid, of het aantal kinderen in speciaal basisonderwijs.

Bekijk de monitor: waarstaatjegemeente.nl 

Waarom dit belangrijk is
Deze data bieden een belangrijke basis voor effectief en preventief beleid. Door gezondheids- en leefstijlfactoren mee te nemen in het sociaal beleid, kunnen gemeenten gerichter werken aan veerkrachtige gemeenten.

Waar ZINZIZ bij kan helpen
Bij ZINZIZ werken we dagelijks aan het versterken van beleid én praktijk. Op basis van deze monitor helpen we gemeenten graag met:

• Verdiepende data-analyse: wat vertellen de cijfers echt?
• Actiegericht onderzoek: hoe ervaart de inwoner de ondersteuning?
• Werksessies met professionals en beleidsmakers: hoe vertaal je data naar concrete actie?
• Training en procesbegeleiding: hoe werk je preventief en verbind je domeinen?

Interesse om samen in te zoomen op de data van jouw gemeente? Neem contact op met Esther van Asselt via esther@zinziz.nl!

En wat is participatief actieonderzoek?

Het is een manier van onderzoeken waarin betrokkenheid, reflectie en actie centraal staan. Het doel is om alle betrokkenen te faciliteren in het bewust worden van (het ontstaan van) wenselijke en onwenselijke situaties, en daarbij verkennen hoe zij zelf situaties kunnen verbeteren. Hierdoor worden positieve veranderingen duurzaam.

De kenmerken van actieonderzoek door ZINZIZ

• Participatief
• Cyclisch
• Oog voor de context
• Reflexief en persoonsgericht
• Meerdere vormen van kennis

Participatief

We doen als onderzoekers (pro)actief mee en onderzoeken samen met een groep professionals vanuit alle lagen. Actieonderzoek heeft als uitgangspunt: iedereen die een bijdrage wil en kan leveren, doet mee. Als onderzoeker ben je hierbij geen passieve observant, die buiten de praktijk blijft staan, en op een afstand aantekening maakt en pas na afronding van het onderzoek conclusies en adviezen deelt. In plaats draag je actief bij aan het optimaliseren van het project, en ben je al gedurende de looptijd van het project steeds verder aan het ontwikkelen.

De groep professionals die het project uitvoeren doen actief mee aan het onderzoek, en zijn ook zelf actieonderzoekers. Zij denken mee in een handig en passend ontwerp, hebben een actieve rol in het verzamelen van gegevens en dragen bij aan zinvolle en praktische adviezen, schrijven van rapportages en het vertalen daarvan naar concrete acties in het project. Vanuit ZINZIZ zijn we alert op onze rol als onderzoeker en adviseur, en gaan daarbij niet ‘op de stoel van de projectleider en projectleden zitten’. De regie ligt bij de groep en het project blijft van de professionals zelf, waarbij wij begeleiden bij gezamenlijke reflectie en ontwikkeling.

Cyclisch

Samen met de professionals doorlopen we meerdere keren de volgende cyclus:

Plannen > Ontwikkelen (actie) > Data verzamelen (observeren) > Reflecteren

Bij de reflectie wordt steeds samen bepaald wat de volgende fase inhoud. Er is dus niet een blauwdruk aan het begin waar niet van afgeweken mag worden! Actieonderzoek is een flexibele aanpak waarbij (nieuwe) inzichten al direct worden benut. Hierbij houdt je wel steeds het doel van het onderzoek en de actualiteit van het project in het oog om de aanpak zo passend en effectief mogelijk te houden.

Oog voor de context

Geen enkel project staat op zichzelf, en zeker in het sociaal domein is de dagelijkse praktijk vaak te complex voor een standaard en vaststaande aanpak. Er spelen continu politieke, conjuncturele en culturele, relationele en tijdsgebonden factoren die een project beïnvloeden. Bij actieonderzoek zal het onderzoeksteam (ZINZIZ en de professionals) met elkaar de impact analyseren van de context, en daarbij toepasbare methodieken bedenken voor het onderzoek gegeven die context. Zo wordt het onderzoek niet alleen geoptimaliseerd gegeven de context, maar ook actief benut binnen het onderzoek. Door hier bij stil te staan, zal ook belasting en verstoring van het onderzoek geminimaliseerd worden voor de professionals.

Reflexief en persoonsgericht

We stimuleren de professionals binnen het onderzoek om gebeurtenissen, eigen handelen en ervaringen te begrijpen, verklaren en te vertalen naar vervolgacties. Dit betekent dat de onderzoekers de tijd nemen om met de professionals te reflecteren, waarbij leren en verbeteren voorop staan en waarbij de focus ligt op de toekomst. Deze reflectieve houding versterkt het leervermogen van teams en helpt bij het maken van bewuste keuzes, passend bij de doelen van het project en de waarden van de organisatie. Hierbij bewaken we de integriteit en ethiek van het project: Hoe gaan we om met verschillende belangen? Wat doen we met een minderheidsmening? Zijn we nog steeds dingen aan het doen die bijdragen aan het doel van het project? Waarom betrekken we bepaalde mensen wel/niet? Deze punten vragen ook extra aandacht door de cyclische aanpak, en kan daarmee een valkuil zijn om deze uit het oog te verliezen.

Meerdere vormen van kennis

Actieonderzoek is vanuit de principes van evidence based pratice waarbij de kennis van professionals en cliënten evenveel gewicht wordt toegekend als wetenschappelijke kennis. Juist de combinatie van deze bronnen van kennis, levert betrouwbare, praktisch toepasbare inzichten op. Actieonderzoek wordt veelal ook juist ingezet om de praktijk beter te begrijpen en op een gedragen manier te verbeteren. Niet alleen van ‘bovenaf’, maar door een onderzoeksteam vanuit alle lagen van de organisatie, waardoor je samen leert en ontwikkelt op een duurzame manier die verder reikt dan enkel ‘het onderzoeksproject’.

Wil je meer weten over actieonderzoek en hoe we dit vormgeven in de praktijk? Neem dan gerust contact met ons op! Je kunt mailen naar Lucy (lucy@zinziz.nl).

Denk aan samenwerkingsverbanden rondom het Integraal Zorgakkoord (IZA), of de nieuwe regionale werkcentra, die een grote uitdaging aangaan met elkaar om inwoners beter en meer integraal te ondersteunen. Wij dragen graag ons steentje bij aan de versterking van samenwerking.

Samenwerken vraagt namelijk veel van betrokken organisaties en vooral van professionals. Zij staan in de praktijk en krijgen te maken met verschillende belangen, kennis en expertise en manieren van werken. Daarom nemen wij de professional als vertrekpunt en steken we evaluatie en advies in vanuit hun perspectief: hoe draagt hun willen en kunnen bij aan de samenwerking en hoe versterken we hen om een duurzame, optimale samenwerking te realiseren? We vertalen praktische inzichten naar beleidsadviezen en leggen zo verbindingen tussen alle lagen van de samenwerking.

Is jullie samenwerkingsverband benieuwd hoe het ervoor staat en waar knel- en verbeterpunten zich bevinden? Hechten jullie ook waarde aan het perspectief van de professional? Informeer dan bij Stef over wat wij voor jullie kunnen betekenen in evaluatie en advies via stef@zinziz.nl of bel 06 – 42134202

Lees meer over onze visie op evaluaties in domeinoverstijgend samenwerken op https://zinziz.nl/2024/10/14/succesvolle-domeinoverstijgende-samenwerking-lukt-alleen-met-inzet-betrokkenheid-van-de-professionals/

Succesvolle resultaten en inspirerende voorbeelden
Meerdere groepen binnen de gemeente Amsterdam hebben inmiddels de vakopleiding met succes afgerond. De diploma-uitreikingen waren niet alleen een feestelijke afsluiting, maar je zag ook de impact van zo’n vakopleiding. Deelnemers en mentoren deelden hun waardering en ervaringen, en het enthousiasme was duidelijk voelbaar. De vakopleiding heeft een positieve impact op de professionalisering van klantbegeleiders, waarbij zij zich binnen de organisatie vrij voelen om samen te leren en reflecteren, maar ook om maatwerk te bieden aan een cliënt. Hierdoor kunnen bewuster bekwamer en met een grotere repertoire aan technieken en middelen aan het werk. De vakopleiding is geaccrediteerd door het Kwaliteitsregister Sociaal Domein (KRSD). Meer lezen over de vakopleiding vanuit het perspectief van de gemeente Amsterdam? Lees ook het artikel van het KRSD.

Werken in het sociaal domein: complex & veranderlijk
Het sociaal domein ondergaat voortdurend veranderingen, zoals bezuinigingen, een toenemende focus op ontwikkeling en de nadruk op de menselijke maat in het kader van de Participatiewet in Balans. Deze ontwikkelingen maken het vak van klantmanagers steeds complexer en veeleisender. Professionals krijgen meer autonomie en discretionaire ruimte, terwijl ze te maken hebben met een steeds grotere en diverse groep cliënten. Deze dynamiek vraagt om een gerichte vakopleiding die professionals voorbereidt op het effectief navigeren door deze veranderingen. De opleiding biedt hen de kennis en vaardigheden om de belangen van cliënten, de arbeidsmarkt en wet- en regelgeving met elkaar te verbinden, terwijl ze de ruimte benutten om vanuit de menselijke maat te werken. Een vakopleiding is nu extra relevant omdat het professionals helpt om deze complexiteit te hanteren en te voldoen aan de eisen van een veranderend sociaal domein.

Wat maakt deze vakopleiding uniek?
De vakopleiding bestaat uit een aantal onderdelen waar de klantbegeleider in 3 maanden tijd mee aan de slag gaat. De vakopleiding begint met een individuele intake waar ook de SAM ontwikkelscan een onderdeel van uitmaakt en eindigt met een eindopdracht. Het beroepsprofiel dat Sam heeft opgesteld is daarmee een belangrijke leidraad voor de vakopleiding. Tussen intake en eindopdracht doorloopt de professional een gevarieerd, interactief programma waar formeel en informeel leren wordt gecombineerd, met bijvoorbeeld:

• Interactieve trainingsdagen waarbij de professionals gezamenlijk reflecteren op thema’s zoals methodisch werken, de Participatiewet in het grotere geheel en historisch perspectief, maatwerk zonder willekeur, waardeneutraal en cultuursensitief werken. Ook gaan ze actief oefenen met motiverende gespreksvoering, lastige situaties en weerstand. Hierbij worden zij ondersteund door een ervaren trainer van ZINZIZ.
• Werken met persona’s waarbij de professional met een persona cliënten representeert waar zij veel mee werken de diverse stappen van de klantreis doorloopt en gaandeweg deze klantreis steeds meer informatie over de persona krijgt en daar bijbehorende opdrachten bij doet.
• Individuele coaching door een mentor. Deze mentor, die een ervaren collega is van de klantbegeleider, heeft wekelijkse gesprekken met de klantbegeleider en bespreekt de praktijkopdrachten en de inzichten vanuit de trainingsdagen. Deze coaching begint met het opstellen van een ontwikkelplan op basis van de intake en Sam ontwikkelscan. Deze mentor kijkt vervolgens samen met de klantbegeleider hoe die inzichten ook in de praktijk invulling krijgen, bijvoorbeeld ook met coaching on the job.
• Praktijk- en reflectieopdrachten die gericht zijn op het vertalen van de theoretische kennis naar het toepassen in de praktijk. Deelnemers worden aangemoedigd om kritisch naar hun eigen werk te kijken en dit te bespreken met een mentor. Dit helpt hen om hun kennis direct toe te passen en te verbeteren in hun dagelijkse werkzaamheden.
• Werkplekleren waarbij de klantbegeleider tijdens het werk aan de slag gaat met opdrachten, bijvoorbeeld ook werkbezoeken en interviews met ketenpartners.

Het proces en de communicatie verloopt via een online omgeving, waar trainers, mentoren en klantbegeleiders mee werken. In deze online omgeving staan ook e-learnings en is er een online bibliotheek met verdiepende informatie.

Professionals passen de kennis die ze tijdens de opleiding opdoen dus meteen toe in hun dagelijkse werk. Hierdoor verloopt de transfer van training naar praktijk soepel, effectief en duurzaam. Ze krijgen hierbij begeleiding van een mentor uit hun eigen gemeente. Voor net startende professionals  is dit een mentor binnen hun eigen team, terwijl ervaren professionals juist begeleid worden door iemand uit een ander team. Dit stimuleert reflectie en de uitwisseling van ervaringen.

Basis of meer verdieping
We bieden een basis vakopleiding aan voor beginnende professionals binnen jouw gemeente. Dit is geen standaard inwerkprogramma dat zich richt op praktische zaken als de werking van het registratiesysteem. In plaatst daarvan focust de basis vakopleiding op de werkmethoden en vanuit de visie en de leidende principes van de organisatie. Dit zorgt ervoor dat iedereen binnen de gemeente op dezelfde lijn zit en dat elke cliënt de gewenste hulp ontvangt volgens de organisatieprincipes. Je leert hoe je beter kunt inspelen op de specifieke behoeften van cliënten, terwijl je binnen de gemeentelijke kaders blijft.

Omdat dit ook relevant is voor meer ervaren professionals, is er ook een Plus-variant van de vakopleiding. Deze variant biedt extra verdieping en richt zich op verdere professionalisering en specialisatie. Het doel is om ervaren professionals te ondersteunen in het verbeteren van hun vakbekwaamheid, zodat ze hun werk nog effectiever en professioneler kunnen uitvoeren.

Wat is mogelijk voor jouw gemeente? Of uw regio?
Elke gemeente heeft unieke behoeften en uitdagingen, en daarom maken we het programma in co-creatie met sleutelfiguren binnen de gemeente (management, HR, beoogde deelnemers en mentoren) op maat. Bovendien actualiseren we de inhoud en werkvormen voortdurend, oom zo in te spelen op de nieuwste maatschappelijke ontwikkelingen en specifieke behoeften van het werkveld. Is uw gemeente eigenlijk niet groot genoeg voor een eigen vakopleiding? Dan kunnen we deze ook regionaal ontwikkelen en implementeren. Met als extra voordeel: een impuls aan het regionaal samenwerken.

De implementatie van onze vakopleiding binnen jouw gemeente is laagdrempelig. Het programma is grotendeels voorbereid, maar we zorgen ervoor dat het naadloos aansluit bij de manier van werken en de doelstellingen van jouw gemeente. We werken samen om te bepalen hoe de opleiding het beste bij jouw organisatie past, en aansluit bij de nieuwste maatschappelijke ontwikkelingen. Of het nu gaat om klantmanagers die nieuw starten of al werkzaam zijn binnen jouw gemeente. Met deze aanpak zorgen we ervoor dat iedereen in jouw organisatie op dezelfde lijn zit. Dit bevordert een efficiënte werkwijze en draagt bij aan een verbeterde dienstverlening aan cliënten.

Laat jezelf, ons en andere inspireren tijdens de inspiratiesessie
We zijn benieuwd hoe jij een vakopleiding voor je zou zien binnen jouw gemeente. Neem ook gerust contact met ons op als je meer informatie wilt over hoe een vakopleiding kan bijdragen aan jouw organisatie. We zijn ontdekken graag hoe we samen kunnen werken aan een sterkere en effectievere uitvoering in jouw gemeente of regio. Neem dan contact op met Martijn van Endt via martijn@zinziz.nl of via 06 – 202 597 20.

klik hier voor de flyer over de vakopleiding

Het ministerie SZW geeft aan dat Nederlanders steeds ouder worden en loopbanen langer duren. Het is gewenst dat loopbanen op een veilige, vitale en gezonde manier verlopen. Dit kan door bijvoorbeeld workshops te volgen, nieuwe werkwijzen te ontwikkelen, onderzoek te doen, of werknemers eerder te laten stoppen met werken. Het laatste kan alleen als er ook wordt geïnvesteerd in duurzame inzetbaarheid. Dus hoe kan men gezond werkend het pensioen halen? Er zijn hier hartstikke veel bestaande methoden, instrumenten, werkwijzen en interventies voor. Neem bijvoorbeeld het investeren in een gezonde werkomgeving door het gebruiken van zit-sta bureaus en inzetten van ‘wandelende’ vergaderingen. Naast deze mooie investeringen is het van belang dat er blijvende aandacht is voor duurzame inzetbaarheid, niet alleen omdat we met zijn allen ouder worden en langer blijven werken, ook omdat er toenames te zien zijn in onder andere sedentair gedrag.

Duurzame inzetbaarheid houdt in dat mensen tot aan hun pensioen gezond, gemotiveerd en productief aan het werk zijn en blijven. Gezondheid en duurzame inzetbaarheid gaan dus hand in hand en sectoren als zorg & welzijn en het sociaal domein overlappen van nature veel. Dat is al langer te zien aan concepten als Arbeid als Medicijn en het sick building syndrome. Een van de manieren om blijvende aandacht te besteden aan duurzame inzetbaarheid is dan ook om bestaande kennis van de ene sector in de context van de andere sector te plaatsen en onderzoeken. Neem bijvoorbeeld (aspecten van) groepsinterventies vanuit de geestelijke gezondheidszorg en plaats deze in de context van re-integratie na langdurig uitval door ziekte. Enkele andere voorbeelden van projecten waarin wij onderzoek doen naar onder andere duurzame inzetbaarheid zijn Samen het juiste spoor leggen en Ontwikkelen en implementeren methode voor verzuimbegeleiding.

Duurzame inzetbaarheid is dus een prachtig concept op de lijn van zorg & welzijn en het sociaal domein. Er is hartstikke veel mogelijk en het is mooi om te zien dat er specifiek aandacht aan wordt besteed vanuit het ministerie SZW. Wil je weten wat wij voor je kunnen betekenen in het kader van duurzame inzetbaarheid? Neem dan contact op met Hilde van Ravenswaaij via hilde@zinziz.nl.

Op 21 maart vieren we wereldwijd de Werelddownsyndroomdag. Een dag waarop we de unieke talenten, ervaringen en bijdragen van mensen met het syndroom van Down erkennen en vieren. Dit is niet alleen een dag van viering, maar ook een moment van reflectie op de uitdagingen waarmee mensen met Downsyndroom worden geconfronteerd, met name op het gebied van sociale inclusie en participatie.

“We hebben dezelfde wensen en dromen als iedereen. We kunnen alles doen wat iemand anders kan doen. We zijn meer hetzelfde dan we verschillend zijn.” – Kayla McKeon, manager van de ‘Grassroots Advocacy at the National Down Syndrome Society’

Mensen met het syndroom van Down hebben meer vaardigheden dan beperkingen. Ze kunnen prima deelnemen aan de samenleving. Binnen het sociaal domein kunnen zich echter specifieke knelpunten voordoen die hun inclusie en participatie belemmeren, zoals hokjesdenken of gebrek aan informatie. Gelukkig kunnen we tegen deze knelpunten ook iets doen, door bewust te zijn van onze eigen vooroordelen en door de behoeften van mensen met Downsymdroom centraal te stellen.

Bewustwording en terugdringen van validisme
Validisme is de discriminatie en stigmatisering van mensen met een fysieke of mentale handicap, inclusief chronische aandoeningen en neurodivergentie. Mensen met Downsyndroom worden geconfronteerd met validisme, bijvoorbeeld omdat mensen aannemen dat ze bepaalde dingen niet kunnen, zoals benadrukt in deze advertentie van CoorDown die ‘viral’ is gegaan.

Wat kan ik doen? Waardeneutraal werken
Als re-integratie professional spreek je veel mensen op een dag. Vooral op drukke dagen wil jouw brein de grote hoeveelheid aan informatie over al je cliënten heel graag in ‘hokjes’ stoppen. Je bent dan wellicht geneigd om te denken: “dit soort werk past niet bij iemand met Downsymdroom”. Dit te denken heeft het gevolg dat dat ook uitkomt. Hier lees je meer over hoe je van dat soort denken weg kan blijven.

Toegang tot sociale voorzieningen
Mensen met Downsydroom hebben net zoals iedereen recht op uitkeringen, toeslagen, en ondersteuning voor optimale participatie. Het aanvragen van uitkeringen kan echter bureaucratisch en verwarrend zijn, en mensen met een beperking weten soms niet welke ondersteuningsmogelijkheden er überhaupt zijn.

Wat kan ik doen? Informatievoorziening en ondersteuning die bij de cliënt past
Dit klinkt misschien logisch, maar toch gebeurt dit niet vaak genoeg: stel de mensen die je voor je hebt zitten centraal. Vraag naar hun behoeften en waarom zij nu niet de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben. Voorzie ze daarna van informatie (bijvoorbeeld op gemeentelijke websites) en ondersteuning waar ze echt iets aan hebben.

Samen de verantwoordelijkheid dragen
Meer bewustwording van vooroordelen en betere toegang tot ondersteuning ontstaat niet zo maar. Iedereen moet een deel van de verantwoordelijkheid dragen en zich ervoor inzetten. Laten we dus samen streven naar een inclusieve samenleving waarin iedereen de kans krijgt om te bloeien, waarin mensen met Downsyndroom volledig kunnen deelnemen aan de samenleving, en waar we diversiteit in vaardigheden vieren.

Vond je dit interessant?
Wil je graag meer weten over onderzoek naar inclusie- en ondersteuningsbehoeften van mensen met een beperking? Mail dan gerust met Miriam via miriam@zinziz.nl

 Dé hot topic in de zorg op dit moment is ‘de-implementatie’: het stoppen met praktijken die niet effectief zijn. Wij bij ZINZIZ vinden dat we daar binnen het sociaal domein ook nog wat van kunnen leren. Er wordt veel gedaan om het welzijn van mensen die op een of andere manier moeilijk meekomen in de maatschappij te verbeteren. Echter, niet alle initiatieven en programma’s die ingevoerd worden, blijken vanuit onderzoek ook effectief te zijn. Sterker nog, soms weten we vanuit onderzoek dat een bepaalde handeling niet werkt, maar zien ze keer op keer weer verschijnen. Oude gewoontes zijn moeilijk af te leren, maar het wordt tijd dat we kritisch kijken naar de zogenoemde ‘best practices’ en die zo nodig vervangen met ‘evidence-based practices’.

Waarom blijven we vasthouden aan initiatieven die niet werken?

Het sociaal domein omvat een breed scala aan interventies, van arbeidsre-integratieprogramma’s tot jeugdzorg en buurtontwikkelingsprojecten. Deze initiatieven worden vaak geïmplementeerd met de beste bedoelingen, maar in de loop der jaren kunnen sommige van deze praktijken hun effectiviteit verliezen of zelfs schadelijk blijken te zijn. De-implementatie verwijst naar het proces van het identificeren, beoordelen en stopzetten van interventies die niet werken of niet langer gerechtvaardigd zijn. Dit blijkt soms moeilijk te zijn omdat ‘dit nou eenmaal is hoe we het altijd hebben gedaan’ of omdat er een gebrek is aan monitoring en evaluatie van oude initiatieven.

Hoe ga je de-implementatie aan?

De-implementatie van oude initiatieven kan lastig blijken. We zetten een paar stappen voor je op een rij:

• Kijk kritisch naar de lopende initiatieven en identificeer welke daarvan mogelijk ineffectief zijn. Werk hierbij samen met experts die vanuit de literatuur en hun ervaring kunnen adviseren.
• Evalueer de impact van het stopzetten van deze praktijken. Zal het leiden tot verbeterde resultaten, kostenbesparingen, of andere voordelen?
• Wees transparant in je communicatie over het de-implementeren van een initiatief. Neem alle stakeholders mee in de redenen ervoor, het plan van aanpak, en de mogelijke alternatieven voor een initiatief.
• Blijf de effecten van de de-implementatie volgen en evalueer de impact op korte en lange termijn. Pas indien nodig beleid aan op basis van nieuwe gegevens.

Ineffectieve initiatieven dus niet – wat dan wel?

Natuurlijk kunnen we niet maar stoppen met oude initiatieven. Er moet ook ruimte zijn voor innovatie en het invoeren van nieuwe interventies. Hierbij is het wel belangrijk dat deze goed onderbouwd, samen met stakeholders ontwikkeld, en bij de doelgroep getest en gemonitord worden, om ‘evidence-based’ aan de slag te gaan.

Een voorbeeld hiervan is het project Innovatie in verzuimbegeleiding waar wij vanuit een ZonMw subsidie een nieuwe methode van verzuimbegeleiding met en voor SW-bedrijven hebben ontwikkeld en getest. We zijn nu bezig met het aanpassen daarvan voor reguliere werkgevers. Benieuwd of dit iets voor jouw organisatie is? Mail dan miriam@zinziz.nl

Het Kwaliteitsregister Sociaal Domein (KRSD) is daarmee de plek waar professionals vastleggen én aan anderen laten zien welke expertise zij in de loop van hun carrière hebben opgebouwd als uitvoerend professionals publiek sociaal domein.

Colege van belanghebbenden

Het KRSD is een onafhankelijk register, waar wij als ZINZIZ bij aangesloten zijn. Zo is Femke Bennenbroek lid van het College van belanghebbenden. De leden van dit college adviseren over de eindtermen die gelden voor het beroep en over de normen en regels voor de certificering. Het college is divers van samenstelling. Vertegenwoordigd zijn: werkgevers, beroepsverenigingen, belangenbehartigers van cliënten, wetgevers en opleiders.

Meer weten?

Neem dan een kijkje op krsd.nl.