• Fase 1: 18 tot 24 weken intensief onderwijs: De deelnemers volgen 4 dagen per week, 5uur per dag taalonderwijs en 1 dag per week onderwijs op het gebied van arbeidstoeleiding, beweging en gezondheid en financiële zelfredzaamheid.

• Fase 2: Werkervaring opdoen: De deelnemers doen werkervaring op bij werkgever die zoveel mogelijk aansluit op de wensen en mogelijkheden van de deelnemer. In de avonduren hebben zij de mogelijkheid om nog vervolgtaalonderwijs te ontvangen.

Deze intensieve combinatie van taal en werk (leren en doen) is erop gericht om inburgeringsplichtigen te ondersteunen sneller de Nederlandse taal te leren, dit toe te passen in de praktijk en sneller werk te vinden én te behouden. En dus ook effectiever en duurzamer te integreren in de Nederlandse samenleving.

ZINZIZ heeft de afgelopen anderhalf jaar het proces en de impact van ‘de Taalsnelweg naar Werk’ onderzocht en recent het eindrapport gepubliceerd.

Conclusie: de Taalsnelweg naar Werk geeft een sterke impuls richting werk

De Taalsnelweg naar Werk heeft een breed en gevarieerd bereik van 40 deelnemers gehad. De meesten van hen zetten binnen het onderwijsprogramma belangrijke stappen: duidelijke vorderingen op taalgebied, meer kennis over financiën, de Nederlandse arbeidsmarkt en over hoe men goed voorbereid kan zijn op werken in Nederland. De deelnemers hebben veel enthousiasme over het programma, hebben meer contacten door deelname, er is een positieve groepsdynamiek en vooral een duidelijke blik gericht op de loopbaan en (uiteindelijk) aan het werk gaan. Wel verloopt de ontwikkeling bij de een voorspoediger dan bij de ander.

Op het gebied van werk(ervaring) zijn ook duidelijk successen zichtbaar: een deel is doorgestroomd naar betaald werk, veel hebben werkervaring opgedaan, doen dat nu of gaan dat doen (als de coronamaatregelen dit weer mogelijk maken). Het algemene beeld is dat het overgrote deel van de deelnemers in deze periode nadrukkelijk bezig is met het opbouwen van een loopbaanperspectief. Het beeld is dan ook dat de Taalsnelweg naar Werk hier een impuls in heeft gegeven. Daarmee is de kans groot dat hun traject naar werk versneld wordt door deelname aan de Taalsnelweg naar Werk. Dat lijkt ook te gelden voor deelnemers die met een grotere (Nederlandse) taalachterstand aan de Taalsnelweg zijn begonnen.

Toch wordt ook duidelijk dat de verwachtingen rondom reguliere, ongesubsidieerd werk op korte termijn niet al te hooggespannen moeten zijn: direct een betaalde baan vinden na de Taalsnelweg zit er voor lang niet alle deelnemers in. Zij moeten zich eerst nog verder ontwikkelen in de Nederlandse taal, of kampen met omstandigheden waardoor werk op korte termijn nog niet haalbaar is. Voor hen geldt dat het traject naar werk meer tijd en ontwikkeling nodig heeft. Een intensievere begeleiding tijdens de werkervaring en ook daarna kan hen helpen om dit proces nog beter vorm te geven. Want ook over de meeste van de deelnemers die na afloop van het programma nog een grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben is het beeld dat zij stappen zetten in participatie en daarbij gericht zijn op het uiteindelijke doel om ook te kunnen gaan werken.

Samenwerking tussen partijen cruciale succesfactor

Uit de evaluatie blijkt ook dat veel afhangt van de goede samenwerking tussen de betrokken partijen en professionals, een verbindende aanjager en voldoende begeleiding van de deelnemers tijdens en na de werkervaring. Met de Taalsnelweg naar Werk is een structuur opgebouwd waarbinnen statushouders van vele kanten geholpen worden. Hierdoor worden mooie resultaten behaald en is het ook een waardevolle en werkbare aanpak om inburgeringsplichtigen sneller richting arbeidsparticipatie te bewegen. Dit samenspel lijkt ervoor te zorgen dat de focus van de deelnemer vanaf het begin gericht is op het beter leren van de Nederlandse taal én op hun loopbaan. Om ervoor te zorgen dat die focus niet verslapt is het wel essentieel dat de begeleiding en opvolging goed georganiseerd zijn en dat een goed functionerende samenwerking en sturing geborgd zijn.

Nieuwsgierig?

Vragen naar aanleiding van dit onderzoek? Of benieuwd naar wat ZINZIZ voor uw organisatie of gemeente kan betekenen, bijvoorbeeld op het gebied van de Veranderopgave Inburgering? Neem contact op met Anner Bindels (anner@zinziz.nl of 06 – 406313094).

Recentelijk heb ik het webinar ‘Maatschappelijke begeleiding binnen de veranderopgave inburgering’ van de Provincie Gelderland, de Provincie Overijssel en VluchtelingenWerk Oost Nederland gevolgd. Wat vooral bij mij is blijven hangen is dat de rol van de maatschappelijk begeleider een hele belangrijke, maar ook hele mooie rol is. Deze vrijwilligers zetten zich in voor nieuw gevestigde statushouders, om hen te begeleiden op uiteenlopende gebieden.

Ik neem jullie graag mee in andere dingen die me opvielen.

Schaap met 5 poten
Tijdens deze webinar werd ingegaan op het landelijke onderzoek van Significant Public naar maatschappelijke begeleiding. Wat is maatschappelijke begeleiding en wat is de nut en de noodzaak van maatschappelijke begeleiding? Hieruit kwam naar voren dat er in grote lijnen 7 thema’s te onderscheiden zijn waarop de maatschappelijk begeleider actief is:

• Wonen
• Financiële situatie & administratie
• Gezondheid
• Inburgering
• Gezin en familie
• Sociaal netwerk
• Participatie in de samenleving

Verschillende cruciale rollen
Daarnaast kwam uit het onderzoek naar voren dat een maatschappelijk begeleider verschillende belangrijke rollen aanneemt in het leven van een statushouder. De rollen die uit het onderzoek naar voren kwamen zijn:

• Steun en toeverlaat
• Vertrouwenspersoon
• Praktische ondersteuner
• Wegwijzer en vraagbaak
• Signaleerder en doorverwijzer
• Bemiddelaar en belangenbehartiger

Hieruit wordt wel duidelijk dat een maatschappelijk begeleider een zeer belangrijke en cruciale rol speelt in de inburgering van statushouders. Zij keren zich tot hen wanneer ze lastige brieven hebben die ze niet begrijpen, wanneer zij vragen hebben over de school van hun kind of wanneer ze graag meer contact zouden willen met buren maar niet zo goed weten hoe ze dat moeten aanpakken. Maar denk ook aan uitleggen waarom in de Nederlandse cultuur vuurwerk wordt afgestoken of dat het helemaal niet gek is om met een psycholoog in gesprek te gaan.

“Wat denk je van het uitleggen van onze tradities. Iemand benoemende dat hij niet wist wat hem overkwam met het karbietschieten in assen. Dat kende hij niet. De maatschappelijk begeleider zei: “weet je wat, we gaan daar samen heen en eens kijken.” Die meneer heeft daar de hele middag bij het karbietschieten gestaan. Dat vond hij prachtig. Hij heeft daar hele leuke contacten opgedaan en is later nog in contact gekomen met mensen die hij daar heeft ontmoet.”  

Wat kunnen we hiervan leren?
Maatschappelijk begeleiding wordt ook één van de grote pijlers in de Nieuwe Wet Inburgering. Wat zijn nou belangrijke lessen die we uit dit onderzoek kunnen halen voor de inrichting van het nieuwe stelsel?

• Zie maatschappelijk begeleiding als integraal onderdeel van de Nieuwe Wet Inburgering
• Lever maatwerk waar kan
• Professionalisering, kwaliteit en deskundigheidsbevordering.

Er is vanuit het veld dus behoefte aan professionalisering en deskundigheidsbevordering: maatschappelijk begeleiders krijgen aan de start een training, maar geven aan meer ondersteuning te willen. Bijvoorbeeld over onderwerpen zoals: hoe ga je om met mensen met psychische kwetsbaarheid?

Om steviger in de schoenen te staan en meer expertise te hebben over bijvoorbeeld houding en gedrag van verschillende statushouders zijn verdiepende thema-gerelateerde trainingen voor maatschappelijk begeleiders een goede aanvulling. Het is belangrijk dat statushouders zich veilig en gesteund voelen en gemotiveerd en geactiveerd worden. De vraag is natuurlijk: Hoe doe je dit nu het meest efficiënt? Dit is dan ook waar wij met ZINZIZ druk mee bezig zijn: de vertaalslag van inzichten en lessen naar praktische handvatten. Hier gaan we vervolgens in onze trainingen met professionals en vrijwilligers actief mee aan de slag, zodat zij zich zelfverzekerder voelen en nog meer mensen kunnen helpen aan een goede basis van hun leven in Nederland.